Over het stuk 

 

Incognito is een scherpzinnige komedie over hebzucht en ijdelheid, stompzinnigheid en corruptie. De herkenbare problematiek is in feite van alle tijden en geldt niet alleen voor Rusland maar ook in Europa en zelfs in zekere zin voor ons brave Nederland. Zouden wij zelf de verleiding kunnen weerstaan als ons de kans geboden wordt om onze zakken te vullen? 

In een kleine Russische stad zijn de notabelen, geleid door de burgemeester, al jaren bezig hun positie te misbruiken voor corruptie en zelfverrijking. Ze schuiven elkaar baantjes toe en accepteren links en rechts smeergeld. We moeten tenslotte allemaal leven. Dan ontvangt de burgemeester bericht dat een undercoverinspecteur uit Moskou naar hun stad wordt gezonden voor een geheim onderzoek naar corruptie en machtsmisbruik.

Een toevallig in de stad verblijvende dandy, zonder geld, wordt voor de gevreesde inspecteur aangezien. Paniek onder de notabelen. Verblind door angst en hun onreine geweten aarzelen de burgemeester en zijn gevolg niet om hem om te kopen of milder te stemmen, ieder op hun eigen manier. De uitgebuite burgerij wacht handenwrijvend af hoe het establishment van de stad ten val zal komen. Maar uiteindelijk blijft niemand buiten schot.

Geruime tijd heeft Chlestakow de verwarring niet door en geniet van de gedienstigheid van de ambtenaren, incasseert aanzienlijke steekpenningen en verlooft zich met de burgemeestersdochter. Op aanraden van zijn nuchtere bediende vluchten ze net op tijd de stad uit. 

De postdirecteur onderschept tot ieders ontzetting een brief waaruit het ware beroep van Chlestakow blijkt. Terwijl de notabelen discussiëren, eindigt het stuk met de aankondiging dat de echte inspecteur in de stad is en dat hij de burgemeester onmiddellijk wenst te spreken…